't Handboek JOTA-JOTI – Morse
't Handboek JOTA-JOTI JOTA-JOTI logo

Home > Verklarende woordenlijst > Morse
« vorige volgende »

Morse

Morse is een communicatiecode, bestaande uit met tussenpozen uitgezonden signalen (licht, geluid) die letters, leestekens en cijfers voorstellen.

De code werd in 1835 uitgevonden en ontwikkeld door Samuel Morse met het doel deze te gebruiken voor de telegrafie. Bij de telegraaf kon men alleen maar kiezen uit twee toestanden: sleutel naar beneden (= stroom) of sleutel niet bediend (= geen stroom) en tijdsduur (kort of lang). Telegrafie wordt algemeen beschouwd als een voorloper van de latere digitale communicatie.

Het alfabet:

TekenMorse
Klinkt als
Ezelsbruggetje
A
.-
di-dah
an-ton
B
-...
da-di-di-dit
bok-ken-wa-gen
C
-.-.
da-di-da-di
com-man-do-brug
D
-..
da-di-dit
dors-vlegel
E
.
dit
eend
F
..-.
di-di-dah-dit
feest-ge-no-ten
G
--.
da-da-dit
groot-moe-der
H
....
di-di-di-dit
huis-be-waar-der
I
..
di-dit
ie-mand
J
.---
di-da-da-dah
ja-o-zo-mooi
K
-.-
da-di-dah
kloos-ter-poort
L
.-..
di-da-di-dit
lik-doorn-pleis-ter
M
--
da-dah
mo-tor
N
-.
da-dit
noor-den
O
---
da-da-dah
op-ont-houd
P
.--.
di-dah-dah-dit
per-mo-tor-fiets
Q
--.-
da-da-di-dah
quols-dorp-in-nood
R
.-.
di-dah-dit
re-vol-ver
S
...
di-di-dit
sein-sleu-tel
T
-
dah
toon
U
..-
di-di-dah
u-ni-form
V
...-
di-di-di-dah
va-kan-tie-oord
w
.--
di-da-dah
waar-borg-som
X
-..-
da-di-di-dah
xzon-der-slag-woord
Y
-.--
da-di-da-dah
yor-ker-moor-kop
Z
--..
da-da-di-dit
zout-ont-gin-ning
?
..--..
 
 
.
.-.-.-
 
 
,
--..--
 
 
 
-..-.
 
 
+
.-.-.
 
 
=
-...-
 
 
(
-.--.
 
 
)
-.--.-
 
 
-
-....-
 
 
"
.-..-.
 
 
_
..--.-
 
 
'
.----.
 
 
:
---...
 
 
;
-.-.-.
 
 
$
...-..-
 
 
0
-----
   
1
.----
   
2
..---
   
3
...--
   
4
....-
   
5
.....
   
6
-....
   
7
--...
   
8
---..
   
9
----.
   


De ezelsbruggetjes kunnen erg behulpzaam zijn om het morse-alfabet te leren. Elk woord heeft net zoveel lettergrepen als dat er puntjes en streepjes in de morsevertaling van de eerste letter zitten. De lettergrepen waar een 'O' in voorkomt staan voor een streepje, de andere staan voor een punt.

Er is nog een manier om een aantal van deze tekens te onthouden. In een groot deel van het alfabet zit een schematische opbouw. Kijk maar:

Tegenstellingen
A
.-
U
..-
V
...-
W
.--
L
.-..
Y
-.--
N
-.
D
-..
B
-...
G
--.
F
..-.
Q
--.-

 

Oplopend
E
.
I
..
S
...
H
....
T
-
M
--
O
---

 

Sandwiches
K
-.-
P
.--.
R
.-.
X
-..-